Kuvve-i akliye‑i melekiye, nef’ ve zararı, iyi ve kötüyü birbirinden temyiz eder. İdrâk etmek ve tefekkür âleti olan kuvve-i akliye insana has tefekkür, eşyanın sebeplerini idrak etmek ve esmâ lisânı ile tanımak melekesidir. Kuvve-i akliyenin üç mertebesi vardır, vasat mertebesi hikmet ve istikametli olmak, terfit mertebesi gabavet, ifrat(aşırı) mertebesi ise cerbezedir.